Podział świadczeń pracowniczych na grupy
W celu sprawnego zarządzania systemem wynagrodzeń, świadczenia dzieli się na cztery główne obszary, biorąc pod uwagę moment ich realizacji oraz powód przyznania:
Świadczenia krótkoterminowe obejmują korzyści rozliczane w ciągu 12 miesięcy od zamknięcia roku obrotowego. Do tej grupy zaliczamy wynagrodzenie zasadnicze, premie, płatne urlopy, zasiłki chorobowe oraz bieżące benefity pozapłacowe, jak np. pakiety medyczne. Świadczenia po okresie zatrudnienia to z kolei fundusze wypłacane po zakończeniu pracy, czego przykładem są obowiązkowe odprawy emerytalne i rentowe wynikające z Kodeksu pracy.
Wyróżnia się także inne świadczenia długoterminowe, których termin płatności przekracza rok od dnia bilansowego (np. nagrody jubileuszowe za staż pracy). Ostatnią kategorią są świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy, które wynikają z decyzji o zwolnieniu (np. odprawy przy zwolnieniach grupowych) lub dobrowolnego odejścia pracownika w zamian za określone profity.
Istota i rozliczanie profitów pracowniczych
Pojęcie świadczeń na rzecz pracowników jest bardzo szerokie i obejmuje m.in.:
- wynagrodzenia zasadnicze oraz wszelkiego rodzaju premie i dodatki,
- płatne przerwy w pracy (urlopy),
- benefity pozapłacowe, w tym prywatną opiekę medyczną i karty sportowe.
Z punktu widzenia rachunkowości każde takie świadczenie jest kosztem jednostki wymagającym ewidencji. Większość z nich stanowi przychód pracownika, co nakłada na pracodawcę obowiązek obliczenia i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy (PIT).
Ramy prawne i zasady ewidencji
Sposób prezentowania tych danych w raportach finansowych reguluje polskie prawo bilansowe, a konkretnie Krajowy Standard Rachunkowości nr 6. Podmioty notowane na giełdzie stosują natomiast Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 19. Zgodnie z tymi normami, świadczenia mogą przybierać postać gotówki, dóbr rzeczowych, usług lub obietnic przyszłych wypłat – każda z tych form musi zostać rzetelnie odzwierciedlona w księgach firmy.