Kategorie towarów i usług objęte raportowaniem (GTU 01-13)
Przedsiębiorcy dokonujący sprzedaży w ramach trzynastu specyficznych grup towarowych i usługowych są zobligowani do stosowania odpowiednich oznaczeń. Wykaz ten obejmuje:
- GTU_01 – Napoje alkoholowe, takie jak piwo, wino czy wyroby spirytusowe.
- GTU_02 – Paliwa oraz oleje opałowe (m.in. benzyna i gaz ziemny).
- GTU_03 – Oleje roślinne, tłuszcze oraz produkty pochodzenia zwierzęcego.
- GTU_04 – Wyroby tytoniowe wraz z suszem tytoniowym.
- GTU_05 – Odpady, surowce wtórne, złom oraz zużyty sprzęt elektryczny.
- GTU_06 – Urządzenia elektroniczne, w tym komputery, telefony i konsole.
- GTU_07 – Pojazdy mechaniczne oraz części samochodowe.
- GTU_08 – Metale szlachetne i nieszlachetne (np. złoto, srebro, platyna).
- GTU_09 – Leki oraz pozostałe produkty farmaceutyczne.
- GTU_10 – Wybrane transakcje na nieruchomościach (budynki, grunty).
- GTU_11 – Przenoszenie uprawnień do emisji gazów cieplarnianych.
- GTU_12 – Usługi o charakterze niematerialnym (doradztwo, księgowość, prawo).
- GTU_13 – Usługi transportowe oraz te związane z gospodarką magazynową.
Definicja i zadania Grupy Towarowo-Usługowej
Kod GTU to obowiązkowy parametr ewidencji VAT, który funkcjonuje w polskim systemie od 1 października 2020 roku. Został on wprowadzony równocześnie z nowym formatem pliku JPK_V7. Choć kod ten jest wyłącznie narzędziem analitycznym i nie modyfikuje kwot podatku ani metod jego wyliczania, pełni kluczowe funkcje dla administracji skarbowej:
- Uszczelnienie systemu VAT poprzez precyzyjne monitorowanie tzw. branż wrażliwych.
- Efektywna analiza danych przesyłanych w plikach JPK pod kątem ryzyka podatkowego.
- Automatyzacja procesów kontrolnych, co pozwala szybciej wykrywać fikcyjne transakcje i karuzele podatkowe.
- Identyfikacja sektorów najbardziej narażonych na nadużycia finansowe.
Zasady wykazywania oznaczeń w dokumentacji
Za poprawne przypisanie kodu GTU odpowiada sprzedawca. W sytuacji, gdy faktura dokumentuje transakcję dotyczącą towaru lub usługi z powyższej listy, stosowne oznaczenie musi znaleźć się w części ewidencyjnej pliku JPK_V7. Należy przy tym zaznaczyć, że nie ma obowiązku drukowania kodu GTU na samej fakturze, którą otrzymuje nabywca. Najważniejsze jest jego właściwe ujęcie w strukturze raportowanej do urzędu.
Rola kodów GTU w systemie e-faktur (KSeF)
Wraz z wejściem w życie Krajowego Systemu e-Faktur, sposób raportowania tych oznaczeń ulega ewolucji, choć katalog kodów pozostaje stały. W nowej rzeczywistości gospodarczej kod GTU staje się integralną częścią faktury ustrukturyzowanej. Podatnik ma obowiązek uzupełnić go w konkretnym polu przewidzianym w schemacie e-faktury.
Działanie to ma charakter prewencyjny i kontrolny. Umieszczenie informacji o GTU bezpośrednio w systemie KSeF pozwala organom skarbowym na weryfikację obrotu towarami wrażliwymi w czasie rzeczywistym, co stanowi kolejny krok w walce z oszustwami podatkowymi.